Ka Huakaʻi Moananuiākea: Lilo he Papa Hoʻolālā Hou i Ala e Hoʻokoʻikoʻi ai i ka Hoʻomalu Moana

0
158

Read this article in English

Unuhi ʻia e Kilika Bennett

Ua hoʻi mai ʻo Hōkūleʻa i Hawaiʻi i ka lā 6 o Kēkēmapa, ma hope o ko ka Polynesian Voyaging Society hoʻolaha ma Kepakemapa no kona hoʻokeʻe ʻana mai ke ala o ka Huakaʻi Moananuiākea ma muli o nā ahi welawela ma Maui i kēlā ʻAukake aku nei.

E hoʻolōʻihi ana kēia loli ma ka papa hoʻolālā hoʻokele waʻa i ka huakaʻi he hoʻokahi hou aku makahiki i mea e hiki ai i ka Hōkūleʻa ke komo i ka makahiki ʻumikūmākolu o ka Festival of Pacific Arts and Culture (FestPAC) e mālama ʻia ana ma Honolulu i Iune.

Ua ʻōlelo ke Poʻo o PVS, ʻo ia hoʻi ʻo Nainoa Thompson, no ka hoʻoholo wikiwiki ʻia ʻana o ka manaʻo e hoʻi mai ma ke kūkākūkā ʻana me nā lālā o ka ʻohana hoʻokele waʻa ma Lahaina. “I ka hiki ʻana mai o ke noi e hoʻi aku, ʻaʻohe koho ʻē aʻe. A ua mahalo nui mākou i ka hiki iā mākou ke ʻimi i ala e kākoʻo i ka hoʻōla hou ʻana aku iā Lahaina.”

Ma hope o ka hoʻolaha ma Kepakemapa, ua ʻōlelo ʻo Thompson no ka hoʻolālā ʻo PVS e hoʻi ʻo Hōkūleʻa i Hawaiʻi. Akā, ʻo ka loliloli mau o ke kūlana o ke kai i ka El Niño – he pōʻaiapuni aniau nona ka mehana ʻana o ka wai a me ka nāwaliwali ʻana o nā makani Moaʻe – ka mea i hoʻolale iā lākou e hoʻololi i ke ala o ka huakaʻi.

“ʻO ka mea paʻakikī o ka El Niño, ʻo ka mea mua, ʻo ia nō ka nāwaliwali ʻana mai o nā makani Moaʻe, a no ia kumu ka lōʻihi hou aku o ka holo ʻana ma mua o ka maʻamau,” wahi a Thompson. ʻO kekahi mea paʻakikī hou aku noʻu, ʻo ia nō ko mākou ʻike ʻana i ka nui aʻe ʻana o nā makani pāhili lalo kopikala. ʻO ia nā makani e piʻi ai nā nalu Hoʻolua. E nui a ikaika ana kēia mau makani pāhili.”

ʻO ka manaʻo hopohopo no ka hoʻokele ʻana iā Hōkūleʻa i piha he 50 makahiki i kēia mau kūlana kai, ʻo ia nō ka mea i hoʻolale aku iā Thompson e hoʻoholo e hoʻouna aku iā ia i Hawaiʻi ma ka moku Matson.

E hoʻohana ana nā limahana a me nā alakaʻi o PVS i kēia manawa kaʻawale e hoʻomaʻamaʻa, e pili aku me nā ʻōpio, a e kākoʻo hoʻi i nā waʻa 11 mai ka Pākīpika Hema i hoʻolālā ʻia e komo i ka FestPAC. Kuhi ʻia ka ʻākoakoa ʻana mai o 2,500 a ʻoi mau ʻelele mai kahi peʻa a kahi peʻa o ka Pākīpika.

“E noho ana mākou ma Hawaiʻi a e pili ana mākou me nā kaiāulu a me nā keiki kula, a ke haʻalele hou mākou i kēia makahiki aʻe e hoʻomau i ka holo moana, e maopopo pono ana iā mākou i ke ʻano e hiki ai iā mākou ke kōkua,” wahi a Thompson.

Kupu aʻe kekahi mau pilikia i ka hoʻololi ʻana i ka hoʻolālā pili i ka hoʻokele ʻana iā Hōkūleʻa i ke kauwela. Inā haʻalele ka hui ma hope o FestPAC e holo aku i Aotearoa, e alo ana lākou i ka mahele waena o ke kau makani pāhili wahi a Thompson, me ka ʻōlelo pū ʻana, i ka makahiki 2024, e hiki ana i ka hui ke hoʻonui aku i ko lākou ʻike no nā “moana hou” a me ka loli ʻana o nā palena paku a wela hoʻi no ka holo moana palekana ʻana.

Wahi a Thompson, i loko nō o nā ālaina e kū mai ana, e hoʻokō ana ʻo PVS i kona mau hoʻohiki i nā awa i loko nō o ka loli ʻana o ka papa manawa.

Hōʻike ʻo Thompson i kona mau manaʻo hopohopo a manaʻolana hoʻi no ka honua i ka wā e hiki mai ana. A noʻonoʻo ʻo ia i kona manawa ma Hawaiʻi he manawa kūpono.

“Pono iā kākou ke hoʻomalu i nā moana inā makemake kākou e hoʻomalu i ke ola i loaʻa iā kākou,” wahi āna. “Makaʻu nō au i ka nānā ʻana i ka ʻepekema. Manaʻolana au, he wā kūpono paha kēia hui ʻana o nā alakaʻi o ka Pākīpika e noho iho a e kūkākūkā pū e pili ana i ka hoʻomalu ʻia ʻana o nā moana; a e kono i nā ʻōpio e kōkua ma nā wahi e hiki ai, a e kūkulu hoʻi i ko lākou mau pilina me ka Pākīpika Hema. He mea koʻikoʻi ka moʻo alakaʻi.”