Photo: Awaiaulu translators
Awaiaulu has been training translators for two decades in an effort to make the ʻike Hawaiʻi stored in historical Hawaiian archives available to our lāhui. They plan to open new training positions this year and encourage individuals already fluent in Hawaiian and interested in this type of training to apply before April 1. - Courtesy Photo

Read this article in English

Hoʻokumu ʻia ʻo Awaiaulu i ka makahiki 2003 e aʻo i ke ʻano e unuhi ai i nā mea like ʻole o loko o ka waihona ʻōlelo Hawaiʻi o ke au i hala. ʻElua makahiki ke kau aʻo o kēia hana, a he iwakālua ka helu o nā haumāna i hoʻokō i ke kau hoʻokahi, ʻelua a ʻoi o kēia aʻo ʻana. Aia kekahi ma ka ʻalima a ʻaono hoʻi o nā kau.

I ka makahiki 2017 i hoʻokomo ʻia ai ka pūʻulu hope no ke kau aʻo, a mau nō ka nui o lākou a me kā lākou poʻe kaʻi unuhi ma kēia ʻoihana aʻo a hiki i kēia lā. He hoa unuhi, kaʻi unuhi, kilo unuhi, a kumu unuhi nā kūlana i hiki aku ai.

ʻO ka manaʻo hoʻokele o Awaiaulu, ʻo ia ka huaʻi ʻana i ka waihona ʻōlelo Hawaiʻi o mua aku nei no ka hoʻolako a ʻānoni hou ʻana maila i ka ʻike Hawaiʻi o ke au i hala me ko ke ao nei. Ma kēia ʻoihana, hana ʻia nā pono ʻike no nā kānaka like ʻole, a hoʻoikaika ʻia ka mākaukau o kahi pūʻulu kanaka me ka hiki ke hana a hoʻomau i ia hana manamana no kēia hanauna a ia hanauna aku.

ʻOiai hiki i nā polokalamu “ʻike mikini” ke unuhi i ka ʻōlelo Hawaʻi i kēia manawa, he hiki pāpaʻu nō ia, a ʻoi loa aʻe kona pololei me nā mea maʻalahi. Hūhewa a ʻōkupe ia “ʻike mikini” ma ka mea pohihihi a hihia paha, e laʻa me nā mea o ke au i hala. ʻO ke kanaka akamai ka mea nāna ia hana paʻakikī.

Penei ka hana ma ke kau aʻo, kahi e hoʻohiki ʻia ai nā hola ʻumi o ka pule pākahi no ʻelua makahiki. No nā pule mua, hālāwai mau nā haumāna hou a pau me ke kumu a me nā kaʻi unuhi like ʻole no ka launa ʻana i ke ʻano o ka hana a no ka hoʻokamaʻāina ʻana iā lākou iho, ka pūʻulu.

Noho laeʻula auaneʻi kēlā me kēia haumana ma lalo o kekahi kaʻi unuhi nāna e alakaʻi i ke kaʻina hana, a nāna e paka, aʻo, a hoʻoponopono i ka hana noiʻi, ka hana kikokikona, a ka hana unuhi a kāna haumana. Hālāwai lāua i kēlā me kēia pule e aʻo pū, a hoʻokō ʻia nā māhele hana i ʻae ʻia no ko ka haumana mau hola hana o ia pule.

Ma nā pule pālua a pākolu paha (koe aku ia) hālāwai lāua ʻelua me ke kumu e kiʻei a hālō pū i ka holomua ʻana o ka hana aʻo. Lilo ka ʻumi hola o ka pule o kēia ʻano kūlana ma ka noiʻi, ke kikokiko a me ka unuhi ʻana i nā mea like ʻole o ka waihona ʻōlelo Hawaiʻi, ʻo ia hoʻi nā nūpepa, palapala, a puke paha o ka wā Aupuni Mōʻī a Panalāʻau o Hawaiʻi nei.

Manaʻolana ʻo Awaiaulu e wehe i mau kūlana aʻo hou i kēia makahiki, a hoʻolale ʻia ka mea hoihoi e waiho mai i kāna palapala moho ma mua o ka lā 1 o ʻApelila, 2026.

ʻImi ʻia ka poʻe moho me ka ʻōlelo poeko, ka hoihoi e komo i kēia ʻoihana, ka manaʻo e hoʻoulu i ka pono o ka lehulehu,a me ka hiki ke hoʻokaʻawale i ka manawa e hiki ai ke hoʻokō i nā kuleana. Inā hoihoi i ke kū ʻana i moho no ke kūlana aʻo ma Awaiaulu, e hoʻouna mai i nā koina moho o lalo nei:

  1. Ka ʻIke Pili: Inoa, kahi noho, helu wahi, helu kelepona, lekauila, me kāu i hana ai ma ka ʻōlelo Hawaiʻi (kula,ʻoihana, papahana a pēlā aku).
  2. Ka Leka Hoihoi: Hoʻokahi ʻaoʻao me ke kumu e hoihoi ai i ia kūlana aʻo.
  3. Kahi Unuhina: Hoʻokahi ʻaoʻao Hawaiʻi me kāu unuhina Pelekane.

Ma ka lekauila, iā: info@awaiaulu.org, a hiki nō ke lawe leka ʻia mai iā: Awaiaulu, 2667 ʻAnuʻu Place, Honolulu, Hawaiʻi 96819.