Ka Mana Hoʻōla o ke Kai

47

Read this article in English

Unuhi ʻia e Manakō Tanaka

No nā kānaka ʻōiwi, ʻaʻole ke kai he waihona o nā pono wale nō, akā he mea hoʻōla kekahi. I kēia mau lā, ʻakahi nō a hoʻomaka ka poʻe ʻepekema e ʻike i ko ko kākou mau kūpuna ʻike: he hoʻōla ka noho pili kai ʻana i ke kino a i ka noʻonoʻo kekahi, a ua hiki ke ana ʻepekema ʻia.

Wahi a ka noiʻi e pili ana i nā “wahi uliuli” ua ʻike kino nā kānaka i noho ma kahi o kahakai i ke emi ʻana o ka ʻaloʻahia, i ka piʻi ʻana o ke ʻano hauʻoli, a me ke olakino maikaʻi ma nā ʻano like ʻole. Wahi a ia mau noiʻi, mālie mai ka pana puʻuwai i ka noho wale ʻana ma kahakai, emi ka cortisol (ʻo ia hoʻi ka hōmona ʻaloʻahia), a hoʻololi i ke kūlana kino mai ke kūlana “lele o luku,” ʻo ia hoʻi ka “fight or flight,” a mālie ke kūlana hoʻōla.

He pilina pū hoʻi ko nā ao kahakai i ke emi ʻana mai o ka loʻohia a me ka luʻuluʻu. He mea ke komo ʻana i ke kai e hemo ai nā mea ʻawahia, e lapaʻau ai i ka pehu, a e hoʻōla ai i ka noʻonoʻo a me ka ʻuhane mai ka wā kahiko mai.

Pehea e holo ai? He mea ka pana o nā nalu o ke kai a me ke ʻano ākea o ka hoʻokuʻi e hana ai i ka “hoihoi palupalu” ʻo ia hoʻi ka “soft fascination,” a he mea ia e maha ai a e hoʻōla ai i ka wā loʻohia o ka noʻonoʻo. Halihali ana ka makani o ka moana i ka ʻehukai i lako i nā minerala e kākoʻo ana i ka hanu ʻoluʻolu ʻana, a hana nā nalu pae mai i nā ʻiona hōʻole i pili i ke ʻano maikaʻi o kānaka, a me ke emi ʻana mai o ka loʻohia. Ke hoʻohui ʻia kēia mau mea e ʻoi aku ana ka hanu mālie, ka ʻoni mālie, a me ke kaulike o ka naʻau.

Hoʻonā pū ke kai i ka ʻuhane. He mea ka noho pili kai, a i ʻole i loko o ke kai hoʻi, e hoʻokaʻawale ana i wahi e nanalu ai, e ʻimi ai i ke kuanaʻike hou, a e hoʻi hou i ke ao o nā kūpuna a me ko lākou ʻike.

I kēia ao i piha i nā mea kulikuli a me ka hukihuki, lilo nō hoʻi ke kai i puʻuhonua e hoʻōla ai iā kākou.