Ma ka lā 7 o Mei 1792, ka makahiki like o ka hoʻolaʻa ʻia ʻana o Puʻukoholā e nā kahuna a Kamehameha, ua pae ka moku a Kapena Keoki Vanakua ma Waimea, Oʻahu no ka huli ʻana i wai a i lako no ka moku.
ʻO kēia hono a me ke awāwa o Waimea, kekahi o nā ahupuaʻa i hāʻawi ʻia e Kamehameha i ka ʻoihana kahuna a ma laila i noho ai ke kahuna nui ʻo Hewahewa. I ka holo ʻana o kahi waʻapapa mai ka moku Daedalus e kiʻi i lako, ua ʻākoakoa liʻiliʻi nā kānaka ma nā pali ma lalo o Puʻu o Mahuka, ka heiau poʻokanaka ma laila. Ua kau liʻiliʻi pū nā kānaka ma ka muliwai o Waimea a puni. Ua noho ʻumikūmākahi kānaka mai ka Daedalus.
ʻAʻole i hoʻi mai ʻekolu – ʻo ʻalihikaua Lukānela Likeke Hegeseth, kilo hōkū Wiliama Gooch, me kekahi kanaka Pūkīkī, nā kanaka i hāʻule i ka pōʻino. ʻAʻole i hoʻokipa ʻia kēia mau kanaka haole. Ua hoʻomake ʻia.
He aha ke kumu o kēlā pepehi kanaka? Eia ke kumu, ma mua o kēlā hanana, ua pae kekahi moku kālepa, ka Grace, ma Oʻahu. Ua koi kekahi haole ma ka inoa ʻo Ridley i ke kapena o ka moku e kīpū a make i kekahi aliʻi ma ka moku. ʻO kēia Ridley, he kauleo ʻo ia no nā aliʻi o Oʻahu akā he iʻa alo lua i ka moana ʻo ia. Ua ʻauheʻe e hui pū me nā haole o ka moku Grace. Ma muli o kēia hana, ua hele a kānalua nā kānaka o Waimea i nā moku nona ka hae Pelekania. Pēlā lākou i ʻike he haole Pelekania nō.
ʻAʻole naʻe ʻo Vanakua ma Waimea ma kēlā manawa pepehi. Ma Maui ʻo ia me Kahekili a me ia ʻo Vanakua i kamaʻīlio ai e pili ana i ka hana ʻino ma Waimea. No laila, ua hoʻouna ʻo Kahekili i kona kaikaina ʻo Tamohomoho e kōkua iā Try-too-boo-ry (Kalanikūpule), ke kiaʻāina o Oʻahu, e ʻimi i kaulike no Vanakua. Ua lohe ʻia, aia nā kānaka hewa ma Waikīkī.
No laila, ua hopu ʻia ʻekolu kanaka ma Waikīkī a ua hoʻomake ʻia lākou. Akā, ua hewa ʻole lākou. I ka hiki ʻana o nā mikioneli, ua mihi nā poʻe i hoʻolawehala (accuse) i nā kānaka i pepehi ʻia. Ua hewa ʻole nā kupa o Waikīkī.
Ma mua o 1792, ua lohe nā Hawaiʻi e pili ana i ka ʻino o kēia poʻe Pelekania. ʻO ka mea kaulana loa ka pepehi ʻana iā Kapena Kuke ma Kaʻawaloa. Ua hoʻohaunāele ʻo Kuke i nā aliʻi me nā koa no ka mea ua hopu ʻo ia iā Kalaniʻōpuʻu i kanaka pānaʻi (hostage) no kekahi waʻa papa a kekahi mau kānaka i lawe. Ma ka makahiki 1779 nō kēlā.
ʻO kekahi hana ʻino kaulana ʻo ia nō ka luku kanaka ma ʻOlowalu, Maui ma ka manakahiki 1790. Ua lohe paha ko Waimea poʻe i ka pōʻino. He moʻolelo ʻokoʻa kēlā no kēia pukana aʻe.

