
Na Lauren Kaupp, Ed.D. a me Nicole Saito | Unuhi ʻia e Manakō Tanaka
Ua ʻākoakoa nā ʻohana no Ke Kula Kaiapuni ʻo Pūʻōhala me nā keiki ʻē aʻe o ia kahua kula ma ka lā 7 o Nowemapa no ke ahiahi kū makahiki STEM (ʻo ia hoʻi ka ʻEpekema, ʻEnehana, ʻEnekinia), he papahana aʻa i ka hana i hoʻokahua ʻia ma ka hoʻoluʻu ʻōlelo Hawaiʻi ʻana, a ua hoʻoikaika ʻia ma ka pilina me ke Kula Mua STEM ma ka Kulanui o Hawaiʻi.
Ua ʻākoakoa maila hoʻi he 270 mau kānaka i mea e ʻimi ʻike ai no ka ʻenehana a me ka ʻenekinia ma o nā pāhana a nā haumāna, nā kumu, na ko ke kulanui o Hawaiʻi a na nā papahana kaiaulu ʻē aʻe.
Ua alakaʻi nā laekahi o ka papahana o ke Kula Mua UH STEM i nā lālā i kekahi hanana hoʻolele kao lele, me ke kūkulu a me ka hoʻāʻo ʻana hoʻi i nā kao lele pepa liʻiliʻi. Ua lola nā keiki i nā ʻomo pepa, ua hoʻoponopono ʻia nā ʻēheu, a laila ua mahuʻi i ke ala lele o nā kao lele a ua hoʻāʻo ʻia nā kekelē like ʻole i mea e ʻike maka ai i ka hana a ka ʻepekema a me ka ʻenekinia i nā lele pākahi.

I mea e kākoʻo ai i ka mākia hoʻoluʻu ʻōlelo Hawaiʻi o ia kula, ua haku ʻo Kumu Kalani Kololoia i nā ʻōkuhi ʻōlelo Hawaiʻi no ke kūkulu ʻana i nā kao lele, nā mana o ka lele ʻana a me nā mahele o ke kao lele.
Ua alu like maila nā haumāna, nā mākua, a me nā kūpuna ma ka ʻōlelo Hawaiʻi i ka ʻōwili ʻana i nā kino, i ka wili ʻana i nā ihu, a me ka pākuʻi ʻana i nā ʻēheu o ia kao lele.
“ʻO kekahi pahuhopu nui ka paʻa ʻana i kekahi ʻohina huaʻōlelo nui a laha loa no ka ʻepekema a me ka ʻenehana,” wahi a Kuloloia, he laepua no ke kulanui o Hawaiʻi o Mānoa ma lalo o ka papahana ʻike Hawaiʻi.
“Mahalo au i kēia ʻano manawa kūpono e hoʻolako aku ai i nā kumu ʻōlelo Hawaiʻi e hoʻonui aʻe ana i nā kūkākūkā ʻana no nā huaʻōlelo STEM mai nā kuanaʻike Hawaiʻi like ʻole. E ola kā kākou ʻōlelo makuahine ma nā pōʻaiapili a pau o Hawaiʻi a puni ke ao.”
Ma ka mākia o nā papahana o ke Kula Mua STEM ʻo ia hoʻi ka hoʻohui ʻana me ka noiʻi o ke Kulanui o Hawaiʻi a me nā mea hou i nā haumāna a me nā kumu K-12, ua hiki pū i nā lālā o ka papahana ahiahi STEM ke aʻo e pili ana i nā papahana i pili kao lele a me ka ʻenekinia lani a puni ka ʻōnaehana o ka Kulanui o Hawaiʻi.
ʻO kekahi papahana i hāpai ʻia ʻo ia hoʻi ko ke Kulanui o Hawaiʻi ma Koʻolaupoko Center for Aerospace Education a me ka UH Space Science and Engineering Initiative.
He papahana ke Kula Mua UH STEM ma lalo o ka UH Office of the Vice President for Research and Innovation. Ua puka mua kēia moʻolelo ma “UH News” ma ka lā 18 Nowemapa, 2025.


