Na Kū Kahakalau, Ph.D., Kū-A-Kanaka Co-owner and Executive Director
Iā mākou e hoʻomaka nei i ka hapahā ʻelua o ke kenekulia 21, manaʻo mākou ʻo kēia ka manawa maikaʻi loa e noho kanaka mai ka makahiki 1778.
Ma hope o 250 mau makahiki hoʻokūāhaole a me ka nalowale ʻana o ko kākou ʻāina, ko kākou olakino, ko kā-kou kūʻokoʻa, ko kākou ʻano, ko kākou ʻike kuʻuna, a me ko kākou ʻōlelo Kanaka – ke ulu hou nei ka mana o nā Kānaka Hawaiʻi. Ma waena o ko kākou lāhui, ʻike kākou i ka ulu ʻana o ka hoʻōla ʻōlelo, ka hoʻonaʻauao moʻomeheu, a me ka hana kaiaulu mālama ʻāina hoʻokumu ʻia i nā loina kūpuna.
ʻOiai ua kūpono ua holomua ʻana, ʻike kākou ua nui nā hana i koe. ʻO ko kākou manaʻolana no kēia mua aku e hiki ai i nā kānaka maoli ke moe mālie i ka moe o Niolopua me ka maluhia, a me ka hilinaʻi e mau ana ko kākou ʻike kūpuna lehulehu a manomano, e ʻōlelo hou ʻia ka leo nahenahe a nā kūpuna a puni ʻo Hawaiʻi, e mālama hou ʻia ka ʻāina a me ke kai, a e hele hou nā kānaka ʻōiwi o Hawaiʻi ma ka māʻawe o ka pono.
I mea e neʻe ai ko kākou lāhui i kēlā wā e hiki mai ana, ua hoʻokumu ko mākou ʻohana i ka ʻoihana kaiaulu ʻo Kū-A-Kanaka i ka makahiki 2017.
ʻO ka pahuhopu ʻo Kū-A-Kanaka e kākoʻo i nā Hawaiʻi e kū a kanaka a e hoʻomau i nā waiwai kahiko, ma o ke aʻo ʻana i kēlā me kēia kanaka, nā ʻohana, ka poʻe haumāna ma nā kula, nā hui, a me nā kaiaulu i ka ʻike kūpuna a me ka hoʻopili ʻana iā lākou i nā hana a ka poʻe kūpuna. Ma ke ʻano he ʻoihana kaiapili, ua hāʻawi ʻia kā mākou mau waiwai a pau e hoʻolako i ka lāhui i nā kumu aʻo kanaka manuahi.
ʻO kekahi o kā mākou papa manuahi kaulana loa ʻo ia hoʻi ʻo kā mākou papa Kanaka Kitchen i mālama ʻia i kēlā me kēia mahina ma ke ahiahi Poʻahā ʻelua ma ka pūnaewele. Hoʻouna ʻia nā papa inoa meaʻai ma mua o ka papa pūnaewele i hiki ai i nā mea komo ke kuke i ko lākou lumi kuke ponoʻī.
No ka poʻe noho ma ka mokupuni ʻo Hawaiʻi, hoʻokipa mākou i nā kānaka hoihoi i nā lā hana Hoʻolaulima i kēlā me kēia mahina ma Kapapa Loʻi o Kealiʻikuaʻāina, ko mākou ʻāina ʻelima ʻeka kalo ma ke awāwa ʻo Waipiʻo. Hoʻoikaika kēia mau lā hana i nā lālā o ke kaiaulu i ko lākou pilina ʻāina a me ko lākou pilina ʻohana.
ʻO ka hoʻōla ʻōlelo Kanaka ke kumupaʻa o kā mākou mau hana a pau. No laila, mālama mākou iā Walaʻau Kahakalau ma KAPA FM i kēlā Poʻaono, kēia Poʻaono mai ka hola ʻekolu a hiki i ka hola ʻelima. I laila, kaʻana aku nā haku ʻo Kū-A-Kanaka, ʻoia hoʻi kaʻu kaikamahine, ʻo ʻIʻini Kahakalau a me aʻu, i nā moʻolelo, nā ʻōlelo noʻeau, a me nā kuamoʻo ʻōlelo kanaka. Kūʻānō ʻo Walaʻau Kahakalau, no laila hiki i nā kānaka a puni ka honua ke hoʻoikaika i kā lākou ʻike ʻōlelo kanaka a me ko lākou ʻike kūpuna.
A hiki i ka mahina o ʻAukake 2026, loaʻa hoʻi iā mākou nā papa hoʻonaʻauao manuahi i nā kula aupuni ma ka mokupuni o Hawaiʻi a me ka ʻaoʻao Koʻolau o Oʻahu. Loaʻa nā papa hoʻomōhala ʻoihana kumu aʻo a i ʻole nā papa moʻomeheu Hawaiʻi no nā haumāna.
No laila e hele mai a aʻo pū me mākou, kōkua manawaleʻa me mākou, a lilo paha i lālā o ko mākou ʻohana aʻo.
No ka ʻike e pili ana i nā papahana a me ke komo i nā hanana a Kū-A-Kanaka, e lekauila iā ʻIʻini Kahakalau ma iini@kuakanaka.com. E hahai hoʻi mai iā mākou ma Facebook a me Instagram @kuakanaka a i ʻole e kipa iā www.kuakanaka.com a kākau inoa ma kā mākou papa leka uila no nā mea hou e pili ana i kā mākou papa manuahi a me nā hanana e hiki mai ana.
