Ka Mahina ʻŌlelo Hawaiʻi: E Hoʻopili i ka Mauli Hawaiʻi

0
70

Read this article in English

Photo: Stacy Ferreira

Aloha mai kākou,

ʻO ka Mahina ʻŌlelo Hawaiʻi ka wā e luʻu ai i ka nani o ka ʻōlelo Hawaiʻi. ʻAʻole ia he mea pili i ke aʻo ʻana mai i nā huaʻōlelo a me ka pilinaʻōlelo wale nō. Ua pili nō i ka mauli Hawaiʻi. Ma nā huaʻōlelo me nā māmala ʻōlelo i paʻa pū ai ka hā o ko kākou mau kūpuna, nā moʻolelo o nā hoʻokele waʻa, nā koa, a me nā kāhuna. Ma o kā kākou ʻōlelo e ʻike leʻa ʻia ai ka uluwehiwehi o nā awāwa, nā ʻale kua loloa, a me ke kūpaʻa o ka mauli o ka lāhui Hawaiʻi.

ʻAʻole ʻo ka hoʻōla hou ʻana i ka ʻōlelo Hawaiʻi wale nō ka mea koʻikoʻi o kēia mahina. ʻO ka mālama ʻana i ka moʻomeheu Hawaiʻi me ka hoʻopaʻa ʻana i ka ʻike nou iho, he mau mea koʻikoʻi kekahi. I ka wā ma mua, ʻaneʻane nalowale loa ka ʻōlelo Hawaiʻi ma muli o nā hana a ka poʻe hoʻokolonaio. I kēia mau lā, ma o nā papahana hoʻonaʻauao, nā papahana kaiaulu, a me ka pāpaho, ke ola nei nō ka ʻōlelo Hawaiʻi ma nā kula, nā lumi papa, a ma nā papahana pāpaho.

Haʻaheo nō ke Keʻena Kuleana Hawaiʻi (OHA) e kākoʻo i ka ʻōlelo Hawaiʻi ā puni ka paeʻāina ʻo Hawaiʻi. I kēlā me kēia makahiki, hāʻawi aku ʻo OHA i nā puʻu kālā no ke kākoʻo ʻana i nā hui kaiaulu Hawaiʻi e aʻo a e hoʻoulu ana i ka ʻōlelo Hawaiʻi. Hāʻawi pū ʻia he $6 miliona i nā kula hoʻāmana e hoʻomau i ke aʻo ʻana aku, aʻo ʻana mai ma ka ʻōlelo makuahine. ʻO ia ko mākou kuleana no ke ola mau ʻana o ka ʻōlelo Hawaiʻi no ka pono o nā hanauna e hiki mai ana.

I loko nō o ko kākou hoʻolauleʻa ʻana i ka Mahina ʻŌlelo Hawaiʻi, ʻaʻole e poina, ʻo nā huaʻōlelo Hawaiʻi a pau e puka ana mai ka waha aku, he mau ʻanoʻano i kanu ʻia no nā hanauna e hiki mai ana. ʻAʻole nō e māhe ana ka leo Hawaiʻi. E ola mau ka ʻōlelo Hawaiʻi.