He Kaiāulu o ka Poʻe Heona a Makakū

0
63

Read this article in English

Photo: Kalani Akana

Ua kūpilikiʻi nā ʻoihana ma Hawaiʻi a ma ke aupuni holoʻokoʻa ma muli o ke ahulau nui COVID-19. ʻO ka hopena nui ka pani ʻana o nā hale ʻaina, nā hale haʻuki, nā hale kiʻiʻoniʻoni a nui aku. ʻAʻole paha i noʻonoʻo ʻia, ua kūpilikiʻi hoʻi nā hālau hula, nā wahi kūʻai kiʻi pena, a me nā wahi no nā puʻukani. Aia kēia mau poʻe makakū a heona i loko o ke kaiāulu o ka poʻe hoʻokele waiwai noʻonoʻo hana. Ma loko o ia kaiāulu ka poʻe hula, ka poʻe puʻukani, poʻe paʻi wikiō, paʻi kiʻi, poʻe pena, poʻe kālai, poʻe kākau, poʻe hakulau paikini a pēla aku.

Wahi a ke Keʻena Kālailai Hoʻokele Waiwai o ʻAmelika Hui Pū ʻIa (USBEA), hoʻopuka ʻia ma kahi o $3 biliona a me 3% o ka hoʻokele waiwai o Hawaiʻi e ke kaiāulu makakū a heona. Ma kahi o 22,000 mau hana i hoʻopuka ʻia e lākou. Ma ʻAmelika Hui Pū ʻIa, aia ma kahi o 5.1 miliona mau hana ma ia kaiāulu makakū a heona. He 3.4% o nā hana a pau ma ke aupuni kēia. Ua hoʻopuka nō ua kaiāulu lā ma kahi o $404.9 bi-liona o ka makahiki pākahi ma mua o ke ahulau nui.

Photo: Vicky Holt Takamine speaks with a group at ILI
Vicky Holt Takamine me nā lālā o ILI (Indigenous Leadership Institute). – Photo: Courtesy

ʻO kekahi minamina, ʻaʻole i nānā ʻia kēia mau kānaka e ke aupuni (pekelala a me ka mokuʻāina). Pēlā paha ma muli o kēia kūʻina: ʻO ka pā hā o ka papaha he kanaka hika-hai ka mea makakū a heona.

Akā naʻe, aia kekahi hui ma Hawaiʻi ke kōkua nei i ua kaiāulu makakū a heona, ʻo ia ʻo PAʻI, ka hui e alakaʻi ʻia nei e Vicky Holt Takamine. No nā makahiki he ʻumi a ʻoi, ua kōkua ʻo PAʻI i nā poʻe o ke kaiāulu hoʻokele waiwai noʻonoʻo hana. Me ke kōkua o ka Waihona Kālā Kūmau o Nā ʻŌiwi o ʻAmelika ʻ#256;kau (FPF) me ka Waihona Hoʻomōhala Waiwai o Nā ʻŌiwi (NAPD). Kōkua ʻia nā kānaka heona me ka hoʻomohala ʻana i kā lākou faila waihona hōʻike hana a me ke kūkulu ʻana i kā lākou paena pūnaewele. He hana ia e hiki ai i ua poʻe heona nei e hōʻike aku i kā lākou hana noʻeau, hula, hīmeni, lole, a pēlā aku i ka lehulehu. ʻO ʻUmi Kai, Kaʻohu Seto, me Starr Kalahiki kekahi o nā kānaka i kōkua ʻia e PAʻI me ka FPF/NAPDF. He mea koʻikoʻi nā wahi pūnaewele ma kēia au ahulau nui. E laʻa, ma ʻOkakopa 22, ua hiki i nā kanaka e eʻe ma ka pūnaewele, ma YouTube, me KHON e nānā i ka Hōʻike Paikini ʻo MAMo a e ʻoka i lole ma ka mākeke (e nānā iā www.paifoundation.org/).

Eia kekahi, ua huliamahi ʻo PAʻI me FPF, Alternate Roots, NALAC, a me SIPP Culture, e hoʻokahua iā ILI (Indigenous Leadership Institute). I kēia kau ahulau nui, ua hōʻuluʻulu lākou i $5,000,000 no ke kaiāulu o ka poʻe hoʻokele waiwai noʻonoʻo hana ʻōiwi. Hiki i nā alakaʻi ʻōiwi ke komo i loko o ka papahana ILI (nānā iā www.weareili.org/). ʻO Kahōkū Lindsey Asing, Kanoelani Davis, Tara Gumapac, Chadwick Pang, me Kaʻiulani Takamori, kekahi o nā ʻōiwi Hawaiʻi i komo i loko o ka papahana a ILI.

He nūhou maikaʻi ʻē aʻe no ka poʻe hoʻokele waiwai noʻonoʻo hana. Ua hoʻolaha ʻia mai nei ka waihona kālā kōkua, $10,000-$50,000, no nā pā ʻoihana a me nā ʻoihana hōʻole kumuloaʻa i hoʻololi ʻia e ke ahulau COVID-19. Inā hoihoi, e nānā iā www.oneoahu.org/culture-arts no ka ʻike keu. He papahana kēia o ke Kaona & Kalana ʻo Honolulu.