I Ola Loa ka ʻŌlelo Hawaiʻi

0
117

Read this article in English

Photo: Devin Kamealoha Forrest

Na Devin Kamealoha Forrest

Ma ka pūkaʻina Ka Wai Ola i hoʻopuka ʻia ma Iune 2019, hōʻike ʻia e ke Keʻena Equality and Access to the Courts o ka Māhele Hoʻokolokolo o ka Mokuʻāina ʻo Hawaiʻi, ke kākaʻikahi o nā māhele ʻōlelo ʻōlelo Hawaiʻi ma nā ʻAha Kaʻapuni a pau o ka pae ʻāina. ʻŌlelo ʻia, he ʻeono wale nō māhele ʻōlelo i kū i ka hana māhele ʻōlelo ma nā ʻaha hoʻokolokolo; ʻekolu ma Hawaiʻi mokupuni, ʻelua ma Kauaʻi, hoʻokahi wale nō ma Maui, a ʻaʻohe mea ma Oʻahu.

I kēia makahiki hoʻi, ua wehe ʻia ka papa māhele ʻōlelo ʻōlelo Hawaiʻi mua loa i papa hoʻokolohua na ke Keʻena me ke Koleke ʻōlelo Hawaiʻi ʻo Ka Haka ʻUla o Keʻelikōlani, e hua mai ai kekahi mau māhele ʻōlelo hou aku e kōkua ma nā ʻaha hoʻokolokolo. Ua hoʻomaka ka papa ma 6 Kepakemapa 2023 a na Kaliko Beamer Trapp i aʻo. ʻAʻole wale nō hoʻi i aʻo ʻia ke ʻano o ka ʻōlelo e hoʻopuka ʻia ma ka ʻaha hoʻokolokolo, he aʻo a aʻoaʻo hoʻi kāna i nā loina ʻaha hoʻokolokolo me nā hana a lawena kūpono e pono ai ka māhele ʻōlelo ʻana.

He nui a lehu nā loina a kuleana hoʻi e hoʻopaʻa ai ka māhele ʻōlelo a he mau hōʻike hoʻi e hoʻokō ai i ʻike ʻia ka paʻa o ia ʻike. Ma muli o ia, ua pono nō hoʻi e kālele ma luna o ia mau mea i ʻike nā moho māhele ʻōlelo i ke koʻikoʻi o ia hana me ka pono o ka māhele ʻōlelo ʻana no ke kaiāulu ʻōlelo Hawaiʻi.

I ka laupaʻi ʻana o ke kaiāulu ʻōlelo Hawaiʻi, pēlā ana paha ka piʻi ʻana o ka pono o nā māhele ʻōlelo ʻōlelo Hawaiʻi. ʻOiai hoʻi, he koina na ke Kumukānāwai ka hoʻolako ʻana o ka Mokuʻāina i nā mea e pono ai ka hoʻokolokolo kaulike ʻana, he kū ʻole i ke kānāwai ka maopopo ʻole o ke kanaka i hoʻopiʻi ʻia i ke kumu o kona hoʻokolokolo a hoʻopaʻi ʻia. No laila, he manaʻolana hoʻi ko ke Keʻena e ulu ana ka nui māhele ʻōlelo ma ka pae ʻāina i ola maoli nō hoʻi ka ʻōlelo Hawaiʻi me ke kaulike ma ka ʻaha hoʻokolokolo.